Սարգիս Ավետիսի Աբրահամյան- 1915-1969

Սարգիս Աբրահամյանը  (28.12.1915-15.06.1969) 

20-րդ դարի Արցախի մտավորականության ամենավառ ներկայացուցիչներից մեկն է, պետական գործիչ, մանկավարժ (ներառված է 20-րդ դարի 100 լավագույն ուսուցիչների մեջ), գրող: Նրա անունով է կոչվել հայրենի գյուղի միջնակարգ դպրոցը եւ Ստեփանակերտի փողոցներից մեկը: Վիքիպեդիայում մի հոդված կա նրա մասին, որը քիչ տեղեկություններ է պարունակում այն անձի մասին, ով լեգենդ էդարձել իր կյանքի ընթացքում:

Սարգիս Աբրահամյանը ծնվել է Ասկերանի շրջանի Շոշ գյուղում, որտեղ ստացել է իր նախնական կրթությունը: Ավարտել է Բաքվի մանկավարժական դպրոցը, ապա`Բաքվի մանկավարժական ինստիտուտի պատմական ֆակուլտետը: Նրա կարիերան կարելի է անվանել իսկապես գլխապտույտ. 22 տարեկանում նա արդեն դպրոցի տնօրեն էր, 24-ում `Մարտունու շրջանի ղեկավարը, 26-ում` հանրային կրթության բաժնի պատասխանատու (սա Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ծանր տարիներն էին, երբ պատերազմական գոտուց երեխաները տարհանվել էին Շուշի): Այնուհետեւ, տարիների ընթացքում նա զբաղեցրել է տարբեր պաշտոններ կրթության եւ մշակույթի բնագավառում, եղել է տարածաշրջանային կուսակցության կոմիտեի երկրորդ քարտուղարը:

Լինելով խոշոր պետական գործիչ, փայլուն հրապարակախոս, ուսուցիչ եւ գրող, Սարգիս Աբրահամյանը բացառիկ դեր է խաղացել արցախցիների  ազգային գիտակցության ձեւավորման գործում: Նա Պետական կարեւոր պաշտոններ զբաղեցնելով` կարողացավ օգտագործել այն հայրենի հողի հիմնական շահերը պաշտպանելու, ազգային մտավորականությանը փրկելու համար:

Նա պայքարել է բոլոր բնագավառներում ` տնտեսությունից սկսած մինչև հայկական ժառանգության պահպանումը: Այդ տարիներին Ղարաբաղում հիմնականում բամբակյա դաշտեր են եղել, որոնց համար ոչ հողը, ոչ էլ տարածաշրջանի կլիմայական պայմանները հարմար չէին: Սարգիս Աբրահամյանը սովորել է տարածաշրջանի նմանատիպ կլիմայական պայմանների փորձը, այդ նպատակով այցելել է Վրաստան, Ղրիմ եւ այլն, ապացուցելով, որ Ղարաբաղում մշակման համար ամենաարդյունավետ բերքը խաղողն է:Սակայն, այն քննադատության ենթարկվեց, քանի որ ընկալվեց որպես «ռազմավարական հումք» «ալկոհոլային հումքի» համար:

Նա իր որդուն հայկական դպրոց տարավ, ինչը այդ տարիներին իշխանության համար համարձակ մարտահրավեր էր:

Նա հեռացվեց պաշտոնից` հրաժարվելով կնոջից ամուսնալուծվելուց, կեղծ մեղադրանքներով աքսորվել է եւ աշխատել որպես սովորական ուսուցիչ: 50 տարիների ընթացքում կապ է հաստատել Հայաստանի մտավորականության հետ,  որը գործնականում գրեթե անհետացավ: Նրան հաճախ են այցելել հայտնի գրողներ Երեւանից, ինչպիսիք են Համո Սահյանը (ում հետ սովորել է եւ ընկերություն արել ամբողջ կյանքի ընթացքում), Նաիրի Զարյանը, Սիլվա Կապուտիկյանը, Գեւորգ Էմինը և այլք:

Աբրահամյանը սկսել է գրել բավականին հասուն տարիքում` 45 տարեկանում, բայց թողել է մեծ թվով պատմվածքներ, վեպեր: Նրա գլխավոր ստեղծագործությունը «Սերունդների հետ» երկհատոր վեպն է: Նրա ստեղծագործությունները կարելի է համարել Արցախի արվեստի խրոնիկա. արտացոլում են ոգին ժողովրդի, իրենց իմաստությունը, ազգային գույները, եւ նույնիսկ Ղարաբաղյան հիմնախնդրի հատկանիշները:

Սարգիս Աբրահամյանի գործունեության արդյունքները մենք տեսնում ենք ամենուր: Ստեփանակերտի մեր սերունդը նրան պարտավորված է, օրինակ,  ազգային պարային համույթի եւ «Ռոսիա» կինոթատրոնի գոյության համար:

Նրա ամենակարեւոր ավանդը մեր սերնդի համար, իհարկե, 60-ականների ղարաբաղյան շարժումն է, որի ակունքներում նա կանգնած էր Բագրատ Ուլուբաբյանի հետ:

Սարգիս Աբրահամյանը մահացավ 53 տարեկան հասակում, պայծառ հետք թողնելով պատմության մեջ եւ ժամանակակիցների սրտերում:

News.tut.am

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *